خرده‌فرهنگ: مفهوم، تاریخچه‌ی مطالعات و رابطه با مد و هویت

ترجمه رزمد «Subculture»

در جامعه‌شناسیِ فرهنگ، خرده‌فرهنگ گروهی از مردم در درونِ یک جامعه‌ی فرهنگی است که خود را از ارزش‌های فرهنگِ جریانِ اصلی یا فرهنگِ مسلط (یا ابرفرهنگ) متمایز می‌کند؛ فرهنگی که بدان تعلق دارد، و اغلب برخی از اصولِ بنیادینِ آن را نیز حفظ می‌کند. خرده‌فرهنگ‌ها هنجارها و ارزش‌های خود را در زمینه‌های فرهنگی، سیاسی و جنسی پرورش می‌دهند. خرده‌فرهنگ‌ها در کنارِ جامعه‌ی جریانِ اصلی زندگی می‌کنند و در عینِ حال ویژگی‌های خاصِ خود را حفظ می‌کنند.

از زمانِ پیدایشِ این مفهوم در جهانِ انگلیسی‌زبان (عمدتاً آمریکای شمالی و بریتانیا) در دهه‌های ۱۹۴۰ تا ۱۹۵۰، مفهوم و مطالعه‌ی خرده‌فرهنگ‌ها در حوزه‌های علمیِ جامعه‌شناسی، مطالعاتِ ارتباطات و مطالعاتِ فرهنگی گسترش یافت. نمونه‌هایی از خرده‌فرهنگ‌ها عبارت‌اند از: پانک‌ها، اسکین‌هدها (Skinheads)، تدی‌بوی‌ها (Teddy Boys)، مادها (Mods)، راکرها، موتورسواران، هیپ‌هاپرها، فاری‌ها (Furries) و موارد دیگر. خرده‌فرهنگ‌ها با ضدفرهنگ‌ها تفاوت دارند.

تعریف‌ها

فرهنگنامه‌ی انگلیسیِ آکسفورد (Oxford English Dictionary) خرده‌فرهنگ را در حوزه‌ی جامعه‌شناسی و انسان‌شناسیِ فرهنگی چنین تعریف می‌کند: ‘زیرگروهی قابلِ شناسایی در درونِ یک جامعه یا گروهِ انسانی، به‌ویژه گروهی که باورها یا علایقِ آن با باورها یا علایقِ گروهِ بزرگ‌تر مغایر است؛ هم‌چنین ایده‌ها، رویه‌ها یا شیوه‌ی زندگیِ ممیِّزِ چنین زیرگروهی.’ برخی خرده‌فرهنگ‌ها از سویِ افرادی تشکیل می‌شوند که ویژگی‌ها یا ترجیحاتشان با اکثریتِ جامعه متفاوت است؛ افرادی که عموماً گرایشی به تغییراتِ بدنی چون خالکوبی، پیرسینگ و اشکالِ خاصی از جراحیِ زیبایی دارند.

به همان اندازه که به سالِ ۱۹۵۰ بازمی‌گردد، دیوید ریزمن (David Riesman) میانِ اکثریتی که ‘به‌طورِ منفعلانه سبک‌ها و معناهای ارائه‌شده‌ی تجاری را می‌پذیرفت’ و یک ‘خرده‌فرهنگ’ که ‘به‌طورِ فعالانه در پیِ سبکی اقلیتی بود… و آن را بر اساسِ ارزش‌های براندازانه تفسیر می‌کرد’، تمایز قائل شد. دیک هبدیج (Dick Hebdige) در کتابِ ۱۹۷۹ خود با عنوانِ خرده‌فرهنگ: معنایِ سبک (Subculture: The Meaning of Style) استدلال کرد که خرده‌فرهنگ نوعی براندازیِ هنجار است. او نوشت که خرده‌فرهنگ‌ها ممکن است به‌دلیلِ ماهیتِ انتقادیِشان نسبت به معیارهای مسلطِ اجتماعی، منفی تلقی شوند. هبدیج استدلال کرد که خرده‌فرهنگ افرادِ همفکری را که احساس می‌کنند معیارهای اجتماعی آن‌ها را نادیده گرفته، گردِ هم می‌آورد و به آن‌ها امکان می‌دهد حسِ هویت بیابند.

در سالِ ۱۹۹۵، سارا تورنتون (Sarah Thornton)، با الهام از پیر بوردیو (Pierre Bourdieu)، ‘سرمایه‌ی خرده‌فرهنگی’ را به‌عنوانِ دانش و کالاهای فرهنگیِ کسب‌شده توسطِ اعضایِ یک خرده‌فرهنگ توصیف کرد که موقعیتِ آن‌ها را ارتقا می‌دهد و به تمایزشان از اعضایِ گروه‌های دیگر یاری می‌رساند. در سالِ ۲۰۰۷، کن گلدر (Ken Gelder) پیشنهاد کرد که خرده‌فرهنگ‌ها بر اساسِ میزانِ درهم‌آمیختگی با جامعه از ضدفرهنگ‌ها متمایز شوند. گلدر افزون بر این شش راهِ کلیدی برای شناساییِ خرده‌فرهنگ‌ها پیشنهاد کرد:

1. رابطه‌ای اغلب منفی با کار (به‌مثابه‌ی ‘بیکارگی’، ‘انگلی‌بودن’، بازی یا اوقاتِ فراغت و غیره)؛
2. رابطه‌ای منفی یا دوگانه با طبقه (چون خرده‌فرهنگ‌ها ‘آگاهیِ طبقاتی’ ندارند و با تعریف‌های سنتیِ طبقه همخوانی ندارند)؛
3. پیوند با قلمرو (‘خیابان’، ‘محله’، کلوب و غیره) به‌جایِ مالکیت؛
4. خروج از خانه و پیوستن به اشکالِ غیرِخانگیِ تعلق (یعنی گروه‌های اجتماعیِ غیرِ خانوادگی)؛
5. پیوندهای سبکی با افراط و اغراق (با برخی استثناها)؛
6. رد کردنِ پیش‌پاافتادگی‌های زندگیِ عادی و یکدست‌سازی.

جامعه‌شناسان گری آلن فاین (Gary Alan Fine) و شریل کلاینمن (Sherryl Kleinman) استدلال کردند که پژوهشِ ۱۹۷۹ آن‌ها نشان می‌دهد خرده‌فرهنگ گروهی است که در جهتِ برانگیختنِ عضوِ بالقوه برای پذیرشِ مصنوعات، رفتارها، هنجارها و ارزش‌های مشخصه‌ی آن گروه عمل می‌کند.

خرده‌فرهنگ‌های معاصر معمولاً به فرهنگِ عامه‌پسند ارجاع می‌دهند، از جمله انیمیشن، کمیک، بازی‌های ویدیویی و موسیقیِ عامه‌پسند.

تاریخِ مطالعات

سیرِ تکاملِ مطالعاتِ خرده‌فرهنگی سه گامِ اصلی دارد:

خرده‌فرهنگ‌ها و انحراف

نخستین مطالعاتِ جامعه‌شناختی درباره‌ی خرده‌فرهنگ‌ها از مکتبِ شیکاگو (Chicago School) برخاست که آن‌ها را به‌عنوانِ اشکالی از انحراف و بزهکاری تفسیر کرد. این مکتب با آنچه نظریه‌ی بی‌سازمانیِ اجتماعی (Social Disorganization Theory) می‌نامید آغاز کرد و مدعی شد که خرده‌فرهنگ‌ها از یک سو به‌دلیلِ فقدانِ اجتماعی‌شدنِ برخی بخش‌های جمعیت با فرهنگِ جریانِ اصلی، و از سویِ دیگر به‌دلیلِ پذیرشِ الگوهای ارزشی و هنجاریِ جایگزین پدید می‌آیند. چنان‌که رابرت ای. پارک (Robert E. Park)، ارنست برگس (Ernest Burgess) و لوییس ویرث (Louis Wirth) پیشنهاد کردند، از طریقِ فرآیندهای گزینش و جداسازی، ‘مناطقِ طبیعی’ یا ‘مناطقِ اخلاقی’ در جامعه ظاهر می‌شوند که در آن‌ها الگوهای انحرافی تمرکز یافته و تقویت می‌شوند؛ این مناطق اهداف یا شیوه‌های عملِ ارائه‌شده توسطِ فرهنگِ جریانِ اصلی را نمی‌پذیرند و به‌جایِ آن‌ها اهداف و شیوه‌های متفاوتی پیشنهاد می‌کنند؛ و بدین‌ترتیب، بسته به شرایط، نوآور، یاغی یا گوشه‌نشین می‌شوند (ریچارد کلووارد (Richard Cloward) و لوید اولین (Lloyd Ohlin)).

خرده‌فرهنگ‌ها، اما، نه‌تنها حاصلِ راهبردهای عملِ جایگزین، بلکه حاصلِ فرآیندهای برچسب‌زنی نیز هستند که بر اساسِ آن‌ها، چنان‌که هاوارد اس. بکر (Howard S. Becker) توضیح می‌دهد، جامعه آن‌ها را به‌عنوانِ افرادِ خارجی (outsiders) تعریف می‌کند. چنان‌که کوهن (Cohen) روشن می‌کند، سبکِ هر خرده‌فرهنگ که از تصویر، رفتار و زبان تشکیل شده، نشانه‌ی شناختِ آن می‌شود. و پذیرشِ تدریجیِ فرد از یک الگوی خرده‌فرهنگی موقعیتِ فزاینده‌ای در این بافت برای او فراهم می‌کند، اما اغلب در عینِ حال موقعیتِ او را در بافتِ گسترده‌ترِ اجتماعیِ بیرون، که الگویِ متفاوتی در آن حاکم است، از وی می‌گیرد. کوهن از اصطلاحِ ‘پسرانِ گوشه‌نشین’ (Corner Boys) استفاده کرد که در رقابت با همتایانِ باثبات‌تر و آماده‌ترِ خود ناتوان بودند. این جوانانِ طبقه‌ی پایین دسترسیِ یکسانی به منابع نداشتند و در نتیجه دچارِ ناکامی، حاشیه‌نشینی و جستجو برای راه‌حل شدند.

خرده‌فرهنگ‌ها و مقاومت

در آثار جان کلارک، استوارت هال، تونی جفرسون و برایان رابرتز از مرکز مطالعات فرهنگی معاصر بیرمنگام (Birmingham CCCS)، خرده‌فرهنگ‌ها به‌مثابه‌ی «مقاومت از طریق آیین‌ها» تفسیر می‌شوند. جامعه به دو طبقه‌ی بنیادی تقسیم‌شده تلقی می‌شود: طبقه‌ی کارگر و طبقه‌ی متوسط، که هر یک فرهنگ طبقاتی خاص خود را دارند و فرهنگ طبقه‌ی متوسط مسلط است. خرده‌فرهنگ‌ها، به‌ویژه در میان طبقه‌ی کارگر، از وجود منافع و وابستگی‌های خاصی سر برمی‌آورند که حول آن‌ها الگوهای فرهنگی شکل می‌گیرند و با فرهنگ نسل پدران و فرهنگ جریان اصلی در تعارض‌اند. گروه‌های خرده‌فرهنگی بر روابط فرودستانه‌ی داوطلبانه، غیررسمی و ارگانیکی تأکید می‌کنند که در فضاهای عمومی خیابانی و خارج از نظارت شکل می‌گیرند. در برابر تضعیف هویت طبقاتی، خرده‌فرهنگ‌ها اشکال جدیدی از هویت‌یابی جمعی‌اند که آنچه را کوهن «مقاومت نمادین» در برابر فرهنگ جریان اصلی نامید بیان می‌کنند و راه‌حل‌های خیالی برای مسائل ساختاری پدید می‌آورند. با این حال، مکتب بیرمنگام معتقد است که رد نمادین شیوه‌های زندگی بورژوایی جریان اصلی از سوی خرده‌فرهنگ‌ها توهمی بیش نیست.

همان‌طور که پاول ویلیس و دیک هبدیج تأکید می‌کنند، هویت و مقاومت در خرده‌فرهنگ‌ها از طریق شکل‌گیری سبکی متمایز بیان می‌شود که با عملیاتی از جنس بازمعنایی و «بریکولاژ» (bricolage)، کالاها و خدمات فرهنگی را به‌مثابه‌ی محصولاتی استاندارد برای خرید و مصرف به کار می‌گیرد تا تعارض خود را ابراز و انتقال دهد. با این حال، صنعت فرهنگ اغلب می‌تواند مؤلفه‌های چنین سبکی را بازجذب کرده و آن‌ها را دوباره به کالاهای مصرفی برای جامعه‌ی توده تبدیل کند. در همان حال، رسانه‌های جمعی ضمن آن‌که با بازتاب تصاویر خرده‌فرهنگ‌ها در ساختن آن‌ها سهیم می‌شوند، با محروم ساختن آن‌ها از محتوای براندازانه‌شان یا با انتشار تصویری اجتماعاً داغ‌ننگ‌شده از آن‌ها و اعضایشان، قدرت خرده‌فرهنگ‌ها را نیز تضعیف می‌کنند.

خرده‌فرهنگ‌ها و تمایز

جدیدترین تفسیرها خرده‌فرهنگ‌ها را به‌مثابه‌ی اشکال تمایز می‌نگرند. در تلاش برای فراتررفتن از ایده‌ی خرده‌فرهنگ‌ها به‌عنوان اشکال انحراف یا مقاومت، این تفسیرها خرده‌فرهنگ‌ها را جمع‌هایی توصیف می‌کنند که در سطح فرهنگی از درون به اندازه‌ی کافی همگون و از بیرون به اندازه‌ی کافی ناهمگون‌اند تا بتوانند، چنان‌که پاول هادکینسون (Paul Hodkinson) اشاره می‌کند، تمایز، هویت، تعهد و استقلالی پایدار پدید آورند. خرده‌فرهنگ‌ها که سارا تورنتون (Sarah Thornton) آن‌ها را فرهنگ‌های ذوق نامیده، دارای مرزهایی انعطاف‌پذیر و متخلخل‌اند و به‌جای استقلال و تعارض با صنعت فرهنگ و رسانه‌های جمعی، در روابط تعامل و آمیختگی با آن‌ها جای می‌گیرند، چنان‌که استیو ردهد (Steve Redhead) و دیوید ماگلتون (David Muggleton) تأکید می‌کنند. خودِ ایده‌ی فرهنگ مسلط یکپارچه و دروناً همگون به‌صراحت به نقد کشیده می‌شود. بدین ترتیب، اشکال مشارکت فردی در خرده‌فرهنگ‌ها سیال و تدریجی‌اند و بر اساس سرمایه‌گذاری هر کنشگر متفاوت‌اند، نه بر پایه‌ی دوگانه‌های روشن. ایده‌های سطوح مختلف سرمایه‌ی خرده‌فرهنگی (سارا تورنتون) در اختیار هر فرد، سوپرمارکت سبک (تد پولهموس / Ted Polhemus) و موج‌سواری سبک (مارتینا بوزه / Martina Böse)، جای مفهوم درونیان و بیرونیان خرده‌فرهنگ را می‌گیرند؛ با این چشم‌انداز که خرده‌فرهنگ‌ها منابعی برای ساختن هویت‌های جدید فراهم می‌کنند که از هویت‌یابی‌های قوی و پایدار فراتر می‌روند.

شناسایی

مد پانک اولیه از جمله کفش‌های کانورس (Converse)، کت‌های چرمی مشکی و" />

مطالعه‌ی خرده‌فرهنگ‌ها اغلب شامل بررسی نمادپردازی پیوسته به پوشاک، موسیقی، آرایش مو، جواهرات و دیگر تظاهرات بیرونی اعضای خرده‌فرهنگ‌ها می‌شود، و نیز شیوه‌هایی که این نمادها توسط اعضای فرهنگ مسلط تفسیر می‌شوند. دیک هبدیج می‌نویسد که اعضای یک خرده‌فرهنگ اغلب عضویت خود را از طریق استفاده‌ای متمایز و نمادین از سبک نشان می‌دهند که شامل مُدها، آداب و رفتارها، و زبان خاص می‌شود.

خرده‌فرهنگ‌ها می‌توانند در تمام سطوح سازمان‌ها وجود داشته باشند و این واقعیت را برجسته سازند که در هر سازمان معمولاً فرهنگ‌ها یا ترکیب‌های ارزشی متعددی وجود دارند که می‌توانند فرهنگ کلی سازمان را تکمیل کنند یا با آن رقابت نمایند. در برخی موارد، با خرده‌فرهنگ‌ها از طریق قانون‌گذاری مقابله شده و فعالیت‌هایشان تنظیم یا محدود شده است. خرده‌فرهنگ‌های جوانان بریتانیایی به‌عنوان مسئله‌ای اخلاقی توصیف شده بودند که باید توسط نگهبانان فرهنگ مسلط در چارچوب اجماع دوران پس از جنگ مدیریت شود.

روابط با فرهنگ جریان اصلی

شناسایی برخی خرده‌فرهنگ‌ها ممکن است دشوار باشد، زیرا سبک آن‌ها (به‌ویژه پوشاک و موسیقی) ممکن است به‌منظور اهداف تجاری توسط فرهنگ توده اقتباس شود. کسب‌وکارها اغلب می‌کوشند از جذابیت براندازانه‌ی خرده‌فرهنگ‌ها در جستجوی «باحال‌بودن» بهره‌برداری کنند، که در فروش هر محصولی ارزشمند باقی می‌ماند. این فرآیند تصاحب فرهنگی اغلب می‌تواند به مرگ یا تحول خرده‌فرهنگ منجر شود، چراکه اعضایش سبک‌های جدیدی اتخاذ می‌کنند که برای جامعه‌ی جریان اصلی بیگانه به نظر می‌رسد.

خرده‌فرهنگ‌های مبتنی بر موسیقی به‌ویژه در برابر این فرآیند آسیب‌پذیرند؛ آنچه در مرحله‌ای از تاریخشان خرده‌فرهنگ به شمار می‌رود، مانند جاز، گاث، پانک، هیپ‌هاپ و فرهنگ ریو، ممکن است در مدت کوتاهی نماینده‌ی ذوق جریان اصلی شود. حتی گروه‌های دینی را نیز می‌توان خرده‌فرهنگ دانست. هبدیج در پژوهش خود درباره‌ی پانک راک بریتانیایی در اواخر دهه‌ی ۱۹۷۰، گزاره‌ای جنجالی برای آن زمان مطرح کرد: پانک تمام تاریخ فرهنگ جوانان طبقه‌ی کارگر پس از جنگ را در شکلی «بریده‌بریده» به تصویر می‌کشید و عناصری را که در اصل به دوران‌های کاملاً متفاوت تعلق داشتند درهم می‌آمیخت. برخی خرده‌فرهنگ‌ها اهمیت سبک را رد می‌کنند یا تعدیل می‌کنند و بر عضویت از طریق پذیرش ایدئولوژی‌ای تأکید می‌کنند که ممکن است در برابر بهره‌برداری تجاری بسیار مقاوم‌تر باشد. سبک پوشاک متمایز (و در ابتدا شوک‌آور) خرده‌فرهنگ پانک هنگامی که این خرده‌فرهنگ به موضوع توجه رسانه‌ها تبدیل شد، توسط شرکت‌های مد بازار انبوه اقتباس شد. دیک هبدیج استدلال می‌کند که خرده‌فرهنگ پانک همان «شیوه‌های زیبایی‌شناختی رادیکال» را با جنبش‌های هنری دادائیسم (Dadaist) و سورئالیسم (Surrealist) در اشتراک دارد:

همانند ‘آماده‌ساخته‌های’ دوشان (Duchamp) – اشیای ساخته‌شده‌ای که به‌این‌دلیل در زمره‌ی هنر قرار می‌گرفتند که او انتخاب کرده بود آن‌ها را چنین بنامد – معمولی‌ترین و نامناسب‌ترین اشیا – یک سنجاق، یک گیره‌ی لباس پلاستیکی، یک قطعه‌ی تلویزیون، یک تیغ اصلاح، یک تامپون – می‌توانستند در قلمرو (نا)مد پانک جای بگیرند … اشیایی که از آلوده‌ترین بافت‌ها به عاریت گرفته شده بودند، جایی در ترکیب‌های پانک‌ها یافتند؛ زنجیرهای توالت به صورت قوس‌های زیبا روی سینه‌هایی که در کیسه‌های زباله‌ی پلاستیکی پوشانده شده بود آویخته می‌شدند. سنجاق‌های قفلی از بافت ‘کاربردی’ خانگی‌شان خارج شده و به عنوان زیورآلاتی هولناک از گونه، گوش یا لب آویزان می‌شدند … تکه‌هایی از لباس فرم مدرسه (پیراهن‌های سفید نایلونی، کراوات‌های مدرسه) به صورت نمادین بی‌حرمت می‌شدند (پیراهن‌ها پوشیده از گرافیتی یا خون مصنوعی؛ کراوات‌ها رها و بازمانده) و در کنار شلوارهای چرم تنگ یا بلوزهای موهر صورتی تند قرار می‌گرفتند.

قبایل شهری

در ۱۹۸۵، جامعه‌شناس فرانسوی میشل مافزولی (Michel Maffesoli) اصطلاح قبیله‌ی شهری یا نئوقبیله‌گرایی را ابداع کرد. این اصطلاح پس از انتشار کتاب او زمان قبایل (۱۹۸۸) به کاربرد گسترده‌ای دست یافت. در ۱۹۹۶، این کتاب به انگلیسی منتشر شد. به گفته‌ی مافزولی، نئوقبایل، گروه‌های خُرد افرادی هستند که در مناطق شهری منافع مشترکی دارند. اعضای این گروه‌های نسبتاً کوچک، گرایش دارند جهان‌بینی‌ها، سبک‌های پوشش و الگوهای رفتاری مشابهی داشته باشند. تعاملات اجتماعی آن‌ها عمدتاً غیررسمی و سرشار از احساس است و با فرهنگ‌های شرکتی-بورژوایی سرمایه‌داری متأخر که بر منطق بی‌طرفانه استوار است، تفاوت دارد. مافزولی ادعا می‌کند که پانک‌ها نمونه‌ی بارز یک ‘قبیله‌ی شهری’ هستند.

در بافت فرهنگ مصرفی، مفهوم قبایل مصرف‌کننده بیانگر گروه‌های گذرا و ناپایداری از افراد است که اغلب یک علاقه‌ی مشترک و یک خرده‌فرهنگ مشترک دارند. برخلاف قبایل سنتی که خویشاوندی و زبان مشترک دارند، قبایل مصرف‌کننده انتخابی و گذرا هستند، چراکه بدون آنکه لزوماً روابط بلندمدت ایجاد کنند، پراکنده می‌شوند. قبایل مصرف‌کننده اغلب حول یک سرگرمی یا علاقه‌ی مشترک نوسان می‌کنند، اما فاقد پیوندهای اجتماعی پایدار برای تبدیل‌شدن به یک جامعه‌ی برند هستند.

خرده‌فرهنگ‌های مبتنی بر هویت جنسی و جنسیتی

انقلاب جنسی دهه‌ی ۱۹۶۰ به طرد ضدفرهنگی هنجارهای مستقر جنسی و جنسیتی در جهان غرب انجامید، به‌ویژه در مناطق شهری اروپا، آمریکای شمالی و جنوبی، استرالیا و آفریقای جنوبی. محیط اجتماعی آزادتر در این مناطق به تکثیر خرده‌فرهنگ‌های جنسی – بیان‌های فرهنگی تمایلات جنسی غیرهنجاری – انجامید. همانند سایر خرده‌فرهنگ‌ها، خرده‌فرهنگ‌های جنسی سبک‌های خاصی از مد و ژست‌ها را برای متمایزکردن خود از فرهنگ جریان اصلی غربی اتخاذ کردند.

افراد لزبین، گی، دوجنس‌گرا، ترنس‌جندر و کوئیر (LGBTQ) خود را از طریق فرهنگ LGBTQ ابراز می‌کنند که بزرگ‌ترین خرده‌فرهنگ جنسی قرن بیستم و بیست‌ویکم به شمار می‌رود. با پذیرش روزافزون همجنس‌گرایی در اوایل قرن بیست‌ویکم، از جمله بیان آن در مد، موسیقی و طراحی، فرهنگ گی دیگر در بسیاری از نقاط جهان نمی‌تواند خرده‌فرهنگ به شمار آید، هرچند برخی جنبه‌های فرهنگ گی مانند چرم‌پوشان، خرس‌ها و چاب‌ها خرده‌فرهنگ‌هایی درون خودِ جنبش گی محسوب می‌شوند. هویت‌ها یا نقش‌های بوچ و فم در میان برخی لزبین‌ها نیز خرده‌فرهنگ خاص خود را با پوشش کلیشه‌ای به وجود می‌آورند، برای نمونه دراگ کینگ‌ها. جنبش کوئیر که پیشرفتی از دهه‌ی ۱۹۸۰ است، می‌تواند خرده‌فرهنگی گسترده تلقی شود که به‌طور کلی دربرگیرنده‌ی رد هنجارگرایی دگرجنس‌گرایانه در رفتار جنسی، پذیرش هویت‌یابی غیردوتایی و/یا اشکال غیرتک‌همسری روابط صمیمی است و اعضای آن دیده‌شدن و فعالیت برای حقوق LGBTQ را جشن می‌گیرند. این جنبش گسترده‌تر همزمان با رشد علایق دانشگاهی در جامعه‌شناسی فمینیستی، مطالعات کوئیر و نظریه‌ی کوئیر بود.

جنبه‌هایی از خرده‌فرهنگ‌های جنسی می‌توانند در امتداد دیگر خطوط فرهنگی متفاوت باشند. برای نمونه، در ایالات متحده، ‘داون‌لو’ (down-low) اصطلاحی عامیانه است که به‌طور اختصاصی در جامعه‌ی آفریکن‌آمریکن برای اشاره به مردان سیاه‌پوستی به کار می‌رود که معمولاً خود را دگرجنس‌گرا معرفی می‌کنند اما به‌طور فعال در پی روابط و تجربه‌های جنسی با مردان دیگر هستند، کروزینگ گی انجام می‌دهند و اغلب در حین این فعالیت‌ها پوشش خاصی از سبک هیپ‌هاپ اتخاذ می‌کنند. آن‌ها از به اشتراک گذاشتن این اطلاعات خودداری می‌کنند، حتی اگر شریک(های) جنسی زن داشته باشند، با زنی ازدواج کرده باشند یا مجرد باشند.

رسانه‌های اجتماعی

در پژوهشی در ۲۰۱۱، برَدی روباردز (Brady Robards) و اندی بنت (Andy Bennett) گفتند که بیان هویت آنلاین که از طریق جوامع اولیه‌ی آنلاین، از جمله تابلوهای پیام و گروه‌های یوزنت، گسترش یافت، به نمایش ویژگی‌های خرده‌فرهنگی تعبیر شده است. با این حال، آن‌ها استدلال می‌کنند که این پدیده بیشتر با نئوقبیله‌گرایی همسو است تا با آنچه اغلب به عنوان خرده‌فرهنگ طبقه‌بندی می‌شود. وب‌سایت‌های شبکه‌ی اجتماعی به سرعت در حال تبدیل‌شدن به پرکاربردترین شکل ارتباط و وسیله‌ی توزیع اطلاعات و اخبار هستند. آن‌ها راهی برای ارتباط افراد با پیشینه‌ها، سبک‌های زندگی، مشاغل یا سرگرمی‌های مشابه فراهم می‌کنند. به گفته‌ی یکی از بنیان‌گذاران و استراتژیست‌های خلاق ارشد RE-UP، با تبدیل‌شدن فناوری به یک ‘نیروی حیاتی’، خرده‌فرهنگ‌ها با بالاآمدن شبکه‌های اجتماعی از طریق ترکیب‌های فرهنگی، پدیده‌های ویروسی و میم‌های اینترنتی، به مهم‌ترین محل اختلاف برای برندها تبدیل می‌شوند.

در حوزه‌ی رسانه‌های اجتماعی، به نظر می‌رسد علاقه‌ی روزافزونی در میان تولیدکنندگان رسانه برای استفاده از خرده‌فرهنگ‌ها در برندسازی وجود دارد. این موضوع به‌طور فعال‌تری در پلتفرم‌های رسانه‌ی اجتماعی مبتنی بر محتوای تولیدشده توسط کاربر مانند فیس‌بوک (Facebook)، اینستاگرام (Instagram)، تیک‌تاک (TikTok)، توییتر (Twitter) و یوتیوب (YouTube) دیده می‌شود. بنابراین، خرده‌فرهنگ‌ها می‌توانند توسط شرکت‌ها برای اهداف تجاری هدف قرار گیرند و قرار هم گرفته‌اند. رشته‌ای از پژوهش‌های دانشگاهی در حوزه‌ی فرهنگ مصرفی، روش‌های متعددی را نشان می‌دهد که شرکت‌ها و بنگاه‌ها با پیشنهادهای تجاری، خرده‌فرهنگ‌ها را هدف قرار می‌دهند.

تبعیض

آزار و خشونتِ مبتنی بر تبعیض گاهی متوجهِ شخص یا گروهی می‌شود که بر اساسِ فرهنگ یا خرده‌فرهنگِ خود مورد هدف قرار می‌گیرند. در ایالاتِ متحده و بریتانیا، مفهومِ خرده‌فرهنگ همواره ابزارِ اصلیِ توضیحی برای درکِ جامعه‌شناختی و جرم‌شناختیِ رفتارِ انحرافی بوده است. در ۲۰۱۳، پلیسِ گرِیتر منچستر (Greater Manchester Police) در بریتانیا آغاز کرد به طبقه‌بندیِ حملات به خرده‌فرهنگ‌هایی چون گات‌ها (goths)، اموها (emos)، پانک‌ها (punks) و متال‌هدها (metalheads) به‌عنوانِ جنایاتِ نفرت‌انگیز، به همان شیوه‌ای که آزار علیهِ افراد به سببِ دین، نژاد، معلولیت، گرایشِ جنسی یا هویتِ ترنسجندرشان ثبت می‌شود. این تصمیم پس از قتلِ سوفی لنکستر (Sophie Lancaster) و ضرب و شتمِ دوست‌پسرش در ۲۰۰۷ صورت گرفت؛ آن دو به این دلیل که گات بودند مورد حمله قرار گرفتند. در ۲۰۱۲، فعالانِ حقوقِ بشر وقوعِ قتل‌های اموها در عراق را محکوم کردند؛ این قتل‌ها شاملِ بین دستِ‌کم ۶ تا حداکثر ۷۰ پسرِ نوجوان بود که به خاطرِ پوشیدنِ لباس‌هایی به سبکِ اموی «غربی‌زده» در بغداد و دیگر نقاطِ عراق ربوده، شکنجه و کشته شدند.